# Różne implementacje systemu TeX

O tym, że TeX nie jest reliktem przeszłości świadczy powstawanie nowych implementacji. Po chwilowym zachłyśnięciu się narzędziami WIWISIG i ich złudną przyjaznością dla użytkownika nastąpił renesans systemu TeX. Ostatnio pojawiło się kilka nowych implementacji, a stare są wciąż uaktualniane.

Należy pamiętać, że TeX jest zawsze taki sam -- makroprocesor, interpreter tego samego języka. Różnice implementacyjne polegają na dostosowaniu programu do różnych systemów operacyjnych (głównie chodzi o system wejścia/wyjścia), różne są programy pomocnicze.

W przypadku systemu operacyjnego Unix (i wszelkich jego odmian) nie musimy się zastanawiać -- bardzo dobrą implementacją jest teTeX. W przypadku systemów DOS/MS Windows/Windows NT różnorodność jest duża. Nie jest dobrze, kiedy dysponujemy ,,jedynie słusznym'' rozwiązaniem, ale nie jest również dobrze, kiedy mamy do dyspozycji kilka rozwiązań niedopracowanych do końca.

### Implementacje ,,Public domain''

- teTeX
- emTeX
- fpTeX
- MikTeX
- djgpp -- TeX dla DOS

### Implementacje komercyjne

Znane są mi dwie implementacje (Scientific WorkPlace i Visual TeX firmy MicroPress)

Podstawową cechą tych produktów jest ,,zintegrowane środowisko'': edytor pracujący w trybie pseudo-WIWISIG (również wzory matematyczne), przeglądarka dokumentów w trybie dokładnym i sam TeX. Moim zdaniem tworzenie dokumentów przetwarzanych TeX-em to nie tylko profesjonalny skład, ale i pewna filozofia tworzenia dokumentów (w szczególności LaTeX, TeXinfo), polegająca na tym, że tworzymy opis struktury dokumentu; autor koncentruje się na treści, a nie na formie -- wyglądem dokumentu zajmie się TeX (na podstawie zdefiniowanych reguł). Próbę upodobnienia TeX-a do wordprocesorów WIWISIG uważam za nieporozumienie -- rezygnujemy z mnóstwa zalet TeX-a, a dokładamy szereg wad edytorów pracujących w trybie graficznym. Do niedawna produkty komercyjne charakteryzowały się lepszym dostosowaniem do środowiska Windows (przeglądarka dokumentów uwzględniająca dołączane pliki graficzne w różnych postaciach w tym postscriptowe). Obecnie można zbudować sobie środowisko pracy oparte na oprogramowaniu shareware i ,,wolnych'' implementacjach TeX-a które mają podobne własności użytkowe

WM (zmiany: 28.11.2000 -- StaW)