# Oprogramowanie dostępne w Debianie

## Jakiego typu aplikacje i programy narzędziowe oferuje Debian GNU/Linux?

Tak jak większość dystrybucji Linuksa, Debian GNU/Linux oferuje:

- główne publikacje GNU służące do programowania, obsługi plików i obróbki tekstu, takie jak gcc, g++, make, texinfo, Emacs, powłoka Bash i wiele ulepszonych narzędzi systemu Unix,

- Perl, Python, Tcl/Tk i różne powiązane z nimi programy, moduły i biblioteki,

- TeX (LaTeX) i Lyx, dvips, Ghostscript,

- X Window System, który udostępnia sieciowy graficzny interfejs użytkownika wraz z niezliczoną ilością aplikacji napisanych dla środowiska X takich jak GNOME,

- pełen wachlarz aplikacji sieciowych: serwery protokołów internetowych takich jak HTTP (WWW), FTP, NNTP (news), SMTP i POP (poczta), serwery nazw; dostępne są przeglądarki internetowe i narzędzia do tworzenia stron WWW.

Debian obejmuje ponad 42304 pakietów, począwszy od serwerów wiadomości i przeglądarek poprzez programy obsługujące dźwięk, programy faksujące, bazy danych i arkusze kalkulacyjne, programy do obróbki obrazu, komunikacji, sieci, narzędzia pocztowe, serwery sieciowe, a nawet programy obsługujące ham-radio.

Część programów jest dostępna jako pakiety Debiana, choć - z powodu restrykcji licencyjnych - nie są formalną częścią dystrybucji. Ich aktualna ilość to 696.

## Kto to wszystko napisał?

Autorzy każdego z programów w pakiecie są wymienieni w pliku `/usr/doc/PAKIET/copyright`, gdzie PAKIET należy zastąpić nazwą pakietu.

Koordynatorzy, którzy z tego oprogramowania utworzyli pakiet dla systemu Debian GNU/Linux są wymienieni w pliku kontrolnym (zobacz controlfile), znajdującym się w każdym pakiecie.

## W jaki sposób mogę pobrać aktualną listę programów, które istnieją w pakietach Debiana?

Kompletna lista jest dostępna w dwóch częściach:

lista pakietów, które mogą być wszędzie dystrybuowane

- z dowolnego serwera lustrzanego Debiana, w pliku `indices/Maintainers`. Ten plik zawiera nazwy pakietów oraz nazwiska i adresy ich koordynatorów.

lista pakietów, które nie mogą być dystrybuowane poza Stany Zjednoczone

- z dowolnego serwera lustrzanego Debiana non-US, w pliku `indices-non-US/Maintainers`. Ten plik zawiera nazwy pakietów oraz nazwiska i adresy ich koordynatorów.

Strona Dostęp do pakietów Debiana przez WWW w wygodny sposób przedstawia informację o pakietach podzielonych na około dwadzieścia "sekcji" archiwum Debiana.

## Czego brakuje?

Lista programów, które wciąż czekają na umieszczenie w pakietach Debiana to Work-Needing and Prospective Packages list.

Więcej informacji o dodawaniu brakujących rzeczy znajdziesz contrib.

## Dlaczego podczas kompilowania programów dostaję komunikat "ld: cannot find -lfoo"? Dlaczego nie ma libfoo.so w pakiecie bibliotek Debiana?

Polityka Debiana wymaga, by taki link symboliczny (np. do libfoo.so.x.y.z) był umieszczany w oddzielnym pakiecie dla deweloperów. Takie pakiety zwykle nazywają się libfoo-dev lub libfooX-dev (zakładając, że pakiet z biblioteką nazywa się libfooX, gdzie X jest numerem).

## Czy Debian obsługuje Javę?

Oficjalny Java Development kit z Sun Microsystems nie jest oprogramowaniem wolnodostępnym, i nie może znajdować się w dystrybucji Debiana. Jednakże zarówno JDK jak i kilka wolnych implementacji technologii Java są dostępne w pakietach Debiana. Możesz pisać, poprawiać i uruchamiać w Debianie programy napisane w Javie.

Uruchomienie apletu Javy wymaga przeglądarki internetowej z możliwością obsługi technologii Java. Kilka przeglądarek dostępnych w Debianie, takie jak Mozilla czy Konqueror obsługuje wtyczkę Java, co pozwala na uruchamianie w nich apletów Java. Netscape Navigator, choć nie jest wolnym oprogramowaniem, również jest dostępny jako pakiet Debiana i potrafi uruchamiać aplety Javy.

Sięgnij do Debian Java FAQ po więcej informacji.

## Jak mogę sprawdzić, czy używam Debiana i której jego wersji?

W celu upewnienia się, że twój system został zainstalowany z prawdziwych dysków dystrybucyjnych Debiana sprawdź, czy istnieje plik `/etc/debian_version`, który zawiera tylko jedną linię z numerem wersji takim, jaki wynika z pakietu `base-files`.

Obecność programu `dpkg` świadczy o tym, że możesz instalować pakiety Debiana w swoim systemie, ale program ten został zaadoptowany przez wiele innych systemów operacyjnych i architektur, więc przestał to być wiarygodny sposób upewniania się, że twój system to Debian GNU/Linux.

Musisz pamiętać, że Debian składa się z wielu części, z których niemal każda może być uaktualniana niezależnie. Każde wydanie Debiana zawiera starannie zdefiniowaną i niezmienną zawartość. Uaktualnienia są dostępne oddzielnie. Jednowierszowy opis statusu instalacji pakietu `foo` jest dostępny po wydaniu polecenia `dpkg --list foo`. By zobaczyć wersję wszystkich aktualnie zainstalowanych pakietów, uruchom:

    dpkg -l

Bardziej szczegółowa informacja dostępna jest przez:

    dpkg --status foo

## Jak Debian obsługuje języki inne niż angielski?

- Debian GNU/Linux jest rozpowszechniany z mapami znaków dla blisko dwóch tuzinów klawiatur wraz z narzędziami (w pakiecie `kbd`) do instalowania, przeglądania i modyfikowania map.

  Podczas instalacji systemu użytkownik jest proszony o określenie klawiatury

- Znaczna większość programów w pakietach obsługuje wprowadzanie znaków innych niż US-ASCII używanych w innych językach (np. ISO-8859-1 czy ISO-8859-2); niektóre programy obsługują wielobajtowe języki, takie jak japoński czy chiński.

- Obecnie dostępna jest dokumentacja w języku niemieckim, hiszpańskim, węgierskim, fińskim, włoskim, japońskim, koreańskim i polskim poprzez pakiet `manpages-JĘZYK` (gdzie JĘZYK jest dwuliterowym kodem kraju). Aby korzystać z dokumentacji w innym języku niż angielski, należy ustawić odpowiednią wartość zmiennej LC_MESSAGES.

  Na przykład dla polskich stron dokumentacji (tzw. manuals), zmienna LC_MESSAGES musi mieć wartość 'pl_PL'. Spowoduje to, że program `man` będzie starał się znaleźć w `/usr/share/man/pl/` polską dokumentację.

## Jak wyglądają regulacje prawne dotyczące amerykańskich przepisów eksportowych?

Prawo amerykańskie zabrania eksportu zaawansowanych technologii obronnych, takich jak np. programy szyfrujące. Dotyczy to m.in. PGP czy SSH.

Aby uchronić przed ryzykiem postępowania wbrew prawu, niektóre pakiety Debiana dostępne są tylko z serwera non-US ftp://non-US.debian.org/debian-non-US/. Jest także kilka serwerów lustrzanych poza Stanami Zjednoczonymi. Pełna lista znajduje się tutaj.

## Gdzie podział się pine?

Z powodu obostrzeń w licencji, znajduje się on w obszarze non-free. Ponadto licencja nie zezwala nawet na rozpowszechnianie zmodyfikowanych plików binarnych, będziesz więc musiał samodzielnie go skompilować z plików źródłowych i nakładek Debiana.

Nazwa pakietu ze źródłami to `pine`. Możesz użyć pakietu `pine-tracker` by uzyskać informację o koniecznościach uaktualnień.

Zauważ, że jest wiele darmowych zamienników zarówno pine jak i pico, takich jak `mutt` i `nano`, które dostępne są w głównej części pakietów.